IQTISODIY INTEGRATSIYA JARAYONLARIDA IMPORT BOJXONA BOJI STAVKALARINI OPTIMALLASHTIRISH YOʻLLARI
Keywords:
Keywords: iqtisodiy integratsiya, import bojxona boji, boj tarifi, tarif stavkasi, optimallashtirish, tarif eskalatsiyasi, fiskal samaradorlik, mahalliy ishlab chiqarish, Jahon savdo tashkiloti.Abstract
Maqolada iqtisodiy integratsiya sharoitida import bojxona boji stavkalarini optimallashtirishning fiskal, sanoat va institutsional jihatlari tadqiq etilgan. Oʻzbekistonda import bojxona boji tizimining 1995-yildan boshlab shakllanish va rivojlanish bosqichlari, 2017–2019-yillardagi tarif islohotlari, 2020-2024-yillardagi import boji tushumlari hamda tarif eskalatsiyasi boʻyicha xorijiy tajriba qiyosiy va tarkibiy tahlil qilingan. Natijada tovarning qayta ishlash darajasi, mahalliy ishlab chiqarish, qonuniy import, fiskal tushum va xalqaro tarif majburiyatlarini birgalikda hisobga oluvchi optimal tarif koridori hamda bosqichma-bosqich optimallashtirish mexanizmi taklif etilgan.
References
1.World Trade Organization. Glossary: Tariff escalation. https://www.wto.org/english/thewto_e/glossary_e/tariff_escalation_e.htm
2.World Trade Organization; International Trade Centre; UNCTAD. World Tariff Profiles 2025. Geneva, 2025.
3.World Trade Organization. Uzbekistan reaffirms 2026 WTO accession goal, 27-28 July 2026. https://www.wto.org/english/news_e/news26_e/acc_27jul26_470_e.htm
4.Krugman P.R., Obstfeld M., Melitz M.J. International Economics: Theory and Policy. 11th ed. Pearson, 2018.
5.Mankiw N.G. Principles of Economics. 7th ed. Cengage Learning, 2014.
6.World Trade Organization. General Agreement on Tariffs and Trade (GATT 1994): market access and tariff commitments. https://www.wto.org/
7.Aripov S. Tashqi savdoni bojxona toʻlovlari orqali tartibga solishni takomillashtirish: i.f.n. dis. avtoreferati. — Toshkent, 2009.
8.Pardayev T.N., Shadmankulov A.A., Makkamov Z.X. Bojxona toʻlovlari. Darslik. — Toshkent: Bojxona instituti, 2021. — 385 b.
9.Sarmanov O.A. Oʻzbekistonda bojxona toʻlovlari hisobi va tahlilini takomillashtirish: PhD dis. avtoreferati. — Toshkent, 2024.
10.Попов В.В. Формирование методологии многоуровневого экономического анализа таможенных платежей: дис. д-ра экон. наук. — Оренбург, 2023.
11.Oʻzbekiston Respublikasi Bojxona kodeksi. 2016-yil 20-yanvar, OʻRQ-400-son (amaldagi tahrir). https://lex.uz/docs/-2876354
12.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 29-sentabrdagi PQ-3303-son qarori.
13.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 29-iyundagi PQ-3818-son qarori.
14.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 2-oktabrdagi PQ-4470-son qarori.
15.Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-iyuldagi PF-104-son Farmoni.
16.Mahmudov A.A. Xalqaro iqtisodiy integratsiya jarayonlarida import bojxona boji stavkalarini optimallashtirish: PhD dis. avtoreferati.. — Toshkent, 2026.