XAVFLI GEOLOGIK JARAYONLAR BILAN BOG‘LIQ FAVQULODDA VAZIYATLAR XAVFLARINI KAMAYTIRISH USULLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
Keywords: Хavfli geologik jarayonlar, favqulodda vaziyatlar, tabiiy ofat, yer ko‘chkisi, sel, o‘pirilish, surilishi, seysmik kuchlar, karst, geologik xavf, monitoring, risk baholash.Abstract
Ushbu maqolada xavfli geologik jarayonlar, jumladan, ko‘chki, o‘pirilish, sel, tog‘ jinslarining yemirilishi va yer cho‘kishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan favqulodda vaziyatlar xavfini kamaytirish masalalari yoritilgan. Geologik jarayonlarni muntazam kuzatish, xavfli hududlarni xaritalash, zamonaviy monitoring texnologiyalaridan foydalanish hamda aholini erta ogohlantirish tizimlarini takomillashtirish asosiy profilaktik choralar sifatida tahlil qilingan. Shuningdek, muhandislik-himoya tadbirlarini kuchaytirish va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik darajasini oshirish bo‘yicha takliflar berilgan.
References
1.1. O‘zbekiston Respublikasining 2022 yil 17 avgustdagi “Aholini va hududlarni tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to‘g‘risida”gi qonuni.
2.2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 18 noyabrdagi “Aholini va hududlarni xavfli gidrometeorologik hodisalar hamda geologik jarayonlar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-426-sonli qarori.
3.3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 7 dekabrdagi
“Yer osti suv resurslarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanishni tartibga solish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-439-sonli qarori.
4.4. M.Tojiyev, I.Nigmatov, M.Ilxomov. “Favqulodda vaziyatlar va fuqaro muxofazasi”. O‘quv qo‘llanma Toshkent-2002.
5.Koronovskiy N.V. Obshaya geologiya. – M.: Akademiya, 2020.
6.Bondarik G.K. Injenernaya geologiya. – M.: Visshaya shkola, 2019.
7.Alimov X.A. Geologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2021.