АНТИФОСФОЛИПИД СИНДРОМИДА ЙЎЛДОШНИНГ ИММУНОГИСТОКИМЁВИЙ ПРОФИЛИ: КОМПЛЕМЕНТ КАСКАДИ (C4d, C3, C5b-9) ВА АННЕКСИН A5 НИНГ ҚАЙТА ТАҚСИМЛАНИШИ

Authors

  • Мамадалиев Хасанхон Улуғбек ўғли Фарғона жамоат саломатлиги тиббиёт институти, Фарғона, Ўзбекистон Author

Keywords:

Keywords: антифосфолипид синдроми; йўлдош; иммуногистокимё; C4d; C3; C5b-9; аннексин A5; комплемент; трофобласт; иммунотромбоз.

Abstract

 Кириш. Антифосфолипид синдроми (АФС)да акушерлик асоратларининг ривожланиши фақат тромбоз билан чекланмайди. Антифосфолипид антитаналарнинг трофобласт ва эндотелий билан ўзаро таъсири комплемент каскадининг фаоллашуви, иммун яллиғланиш ва плацентар антикоагулянт ҳимоянинг функционал бузилишига олиб келиши мумкин. Шу сабабли йўлдош тўқимасида комплемент компонентлари ва аннексин A5 нинг иммуногистокимёвий хусусиятларини баҳолаш АФС патогенезини морфологик даражада очиб беришда муҳимдир.

Мақсад. АФС билан кечган ҳомиладорликларда йўлдош тўқимасида C4d, C3, C5b-9 ва аннексин A5 маркерларининг экспрессия хусусиятларини баҳолаш ҳамда комплемент воситасидаги шикастланиш билан антикоагулянт қалқон дисфункцияси ўртасидаги иммуноморфологик боғлиқликни аниқлаш.

Материал ва усуллар. Иммуногистокимёвий текширув учун АФС билан кечган ҳомиладорликлардан олинган йўлдош тўқималари танланди. C4d ва C5b-9 экспрессияси 25 та ҳолатда ярим миқдорий баҳоланди; C3 ва аннексин A5 бўйича экспрессия локализацияси, тарқалиши ва интенсивлиги таҳлил қилинди. Реакция DAB-хромоген билан визуализация қилинди. Бўялиш интенсивлиги 0–3+ шкалада, мусбат тузилмалар улуши ва мембраноз/цитоплазматик жойлашуви ҳисобга олинди.

Натижалар. C4d бўйича 25 ҳолатдан 22 тасида (88,0%) юқори, 3 тасида (12,0%) ўртача позитив экспрессия аниқланди. C5b-9 маркери 20 ҳолатда (80,0%) юқори, 3 ҳолатда (12,0%) ўртача ва 2 ҳолатда (8,0%) паст позитив реакция кўрсатди. C4d терминал ва иккиламчи сўрғичлар синцитиотрофобласти бўйлаб диффуз-чизиқли, C5b-9 эса трофобласт ва қон томир деворларида кучли мембраноз-цитоплазматик экспрессия билан намоён бўлди. C3 сўрғичлар базал мембранаси, трофобласт ва децидуал томирларда донадор ва чизиқли депозитлар кўринишида аниқланди. Аннексин A5 нинг умумий экспрессияси кучайган бўлса-да, синцитиотрофобласт апикал мембранасидаги узлуксиз реакция узуқ-узуқ тус олди ва оқсилнинг асосий қисми цитоплазмада тўпланди.

Хулоса. АФСда йўлдош иммунопатологияси комплементнинг классик йўлдан бошланган ва терминал C5b-9 комплексигача давом этган фаоллашуви билан бир вақтда аннексин A5 антикоагулянт қалқонининг функционал қайта тақсимланиши билан характерланади. C4d ва C5b-9 нинг юқори экспрессияси, C3 депозитлари ҳамда аннексин A5 нинг мембранадан цитоплазмага силжиши плацентар иммунотромботик шикастланишни комплекс баҳолаш учун истиқболли иммуноморфологик панелни ташкил этади.

References

1.Barbhaiya M, Zuily S, Naden R, et al. 2023 ACR/EULAR antiphospholipid syndrome classification criteria. Ann Rheum Dis. 2023;82(10):1258–1270. doi:10.1136/ard-2023-224609.

2.Meroni PL, Borghi MO, Raschi E, Tedesco F. Pathogenesis of antiphospholipid syndrome: understanding the antibodies. Nat Rev Rheumatol. 2011;7:330–339.

3.Salmon JE, Girardi G. The role of complement in the antiphospholipid syndrome. Curr Dir Autoimmun. 2004;7:133–148. doi:10.1159/000075690.

4.Girardi G, Berman J, Redecha P, et al. Complement C5a receptors and neutrophils mediate fetal injury in the antiphospholipid syndrome. J Clin Invest. 2003;112(11):1644–1654. doi:10.1172/JCI18817.

5.Girardi G, Redecha P, Salmon JE. Heparin prevents antiphospholipid antibody-induced fetal loss by inhibiting complement activation. Nat Med. 2004;10(11):1222–1226. doi:10.1038/nm1121.

6.Pierangeli SS, Girardi G, Vega-Ostertag M, et al. Requirement of activation of complement C3 and C5 for antiphospholipid antibody-mediated thrombophilia. Arthritis Rheum. 2005;52(7):2120–2124. doi:10.1002/art.21157.

7.Shamonki JM, Salmon JE, Hyjek E, Baergen RN. Excessive complement activation is associated with placental injury in patients with antiphospholipid antibodies. Am J Obstet Gynecol. 2007;196(2):167.e1–5. doi:10.1016/j.ajog.2006.10.879.

8.Cohen D, Buurma A, Goemaere NN, et al. Classical complement activation as a footprint for murine and human antiphospholipid antibody-induced fetal loss. J Pathol. 2011;225(4):502–511.

9.Scambi C, Ugolini S, Jokiranta TS, et al. Complement activation in the plasma and placentas of women with different subsets of antiphospholipid syndrome. Am J Reprod Immunol. 2019;82:e13185. doi:10.1111/aji.13185.

10.Rand JH, Wu XX, Andree HAM, et al. Pregnancy loss in the antiphospholipid-antibody syndrome — a possible thrombogenic mechanism. N Engl J Med. 1997;337(3):154–160. doi:10.1056/NEJM199707173370303.

11.Rand JH, Wu XX, Guller S, et al. Antiphospholipid immunoglobulin G antibodies reduce annexin-V levels on syncytiotrophoblast apical membranes and in culture media of placental villi. Am J Obstet Gynecol. 1997;177(4):918–923. doi:10.1016/S0002-9378(97)70294-1.

12.Rand JH. Antiphospholipid antibody-mediated disruption of the annexin-V antithrombotic shield: a thrombogenic mechanism for the antiphospholipid syndrome. J Autoimmun. 2000;15(2):107–111. doi:10.1006/jaut.2000.0410.

13.Kim MY, Guerra MM, Kaplowitz E, et al. Complement activation predicts adverse pregnancy outcome in patients with systemic lupus erythematosus and/or antiphospholipid antibodies. Ann Rheum Dis. 2018;77:549–555.

14.Girardi G. Complement activation, a threat to pregnancy. Semin Immunopathol. 2018;40(1):103–111. doi:10.1007/s00281-017-0645-x.

15.Viall CA, Chamley LW. Histopathology in the placentae of women with antiphospholipid antibodies: a systematic review of the literature. Autoimmun Rev. 2015;14:446–471.

Downloads

Published

2026-10-29